Pengenalan: Kenapa Kena Faham Cara Kira Cukai?
Ramai rakyat Malaysia hanya bergantung pada sistem PCB (Potongan Cukai Bulanan) yang dibuat oleh majikan, tanpa memahami bagaimana cukai mereka sebenarnya dikira. Memahami cara pengiraan cukai penting untuk:
- ✅ Merancang kewangan dengan lebih baik - Tahu berapa cukai sebenar yang perlu dibayar
- ✅ Maksimumkan pelepasan cukai - Pastikan tidak terlepas peluang jimat cukai
- ✅ Elak kena bayar lebih - Pastikan PCB tidak potong berlebihan
- ✅ Perancangan kerjaya - Kira impak cukai bila tukar kerja atau dapat kenaikan gaji
- ✅ Freelancer & side income - Anggaran cukai untuk pendapatan sampingan
🎯 Apa Yang Anda Akan Belajar
- Konsep asas cukai progresif Malaysia
- Formula pengiraan cukai step-by-step
- Contoh pengiraan untuk 5 tahap pendapatan berbeza
- Cara maksimumkan pelepasan cukai
- Tips jimat cukai secara sah
- Kesalahan lazim dalam pengiraan cukai
Asas Sistem Cukai Progresif Malaysia
Malaysia menggunakan sistem cukai progresif, bermaksud kadar cukai meningkat mengikut tahap pendapatan. Semakin tinggi pendapatan, semakin tinggi kadar cukai - tetapi tidak ke atas SEMUA pendapatan anda!
🔍 Perbezaan Antara Pendapatan Bercukai vs Cukai Sebenar
Ini adalah konsep paling penting yang ramai orang keliru:
| Istilah | Definisi | Contoh (Gaji RM 60k/tahun) |
|---|---|---|
| Pendapatan Kasar | Gaji sebelum tolak apa-apa | RM 60,000 |
| Pelepasan Cukai | Jumlah pendapatan yang TIDAK kena cukai | RM 9,000 (individu) + RM 4,000 (KWSP) = RM 13,000 |
| Pendapatan Bercukai | Pendapatan yang kena cukai (selepas tolak pelepasan) | RM 60,000 - RM 13,000 = RM 47,000 |
| Cukai Sebenar | Jumlah cukai yang perlu dibayar | RM 1,220 (dikira guna bracket) |
Bracket Cukai LHDN 2025
Inilah jadual kadar cukai rasmi untuk tahun taksiran 2025. Anda perlu HAFAL atau simpan jadual ini:
| Pendapatan Bercukai (RM) | Kadar Cukai (%) | Cukai Pada Bracket Ini | Cukai Terkumpul |
|---|---|---|---|
| 0 - 5,000 | 0% | RM 0 | RM 0 |
| 5,001 - 20,000 | 1% | RM 150 | RM 150 |
| 20,001 - 35,000 | 3% | RM 450 | RM 600 |
| 35,001 - 50,000 | 6% | RM 900 | RM 1,500 |
| 50,001 - 70,000 | 11% | RM 2,200 | RM 3,700 |
| 70,001 - 100,000 | 19% | RM 5,700 | RM 9,400 |
| 100,001 - 400,000 | 25% | RM 75,000 | RM 84,400 |
| 400,001 - 600,000 | 26% | RM 52,000 | RM 136,400 |
| 600,001 - 2,000,000 | 28% | RM 392,000 | RM 528,400 |
| Lebih 2,000,000 | 30% | - | - |
⚠️ KESALAHAN LAZIM!
SALAH: "Gaji saya RM 60k, jadi saya kena cukai 11% ke atas RM 60k = RM 6,600"
BETUL: "Gaji RM 60k dikira bracket demi bracket. Cuma bahagian yang masuk bracket 11% sahaja dikenakan 11%"
Ini sebab kenapa anda perlu faham cara kira step-by-step di bawah!
Formula & Cara Pengiraan Step-by-Step
Mari kita belajar cara sebenar untuk kira cukai pendapatan. Saya akan tunjukkan 5 contoh untuk tahap gaji berbeza.
📝 Formula Asas
LANGKAH 1: Pendapatan Bercukai = Pendapatan Kasar - Jumlah Pelepasan
LANGKAH 2: Kira cukai mengikut bracket (layer demi layer)
LANGKAH 3: Jumlahkan cukai dari setiap bracket
🎯 Contoh 1: Gaji RM 36,000 (RM 3,000/bulan)
Maklumat Peribadi
- Pendapatan tahunan: RM 36,000
- Pelepasan individu: RM 9,000
- Pelepasan KWSP: RM 4,000 (RM 333/bulan × 12)
- Jumlah pelepasan: RM 13,000
Pengiraan:
Pendapatan Bercukai:
RM 36,000 - RM 13,000 = RM 23,000
Kira Cukai Mengikut Bracket:
- Bracket 1 (0 - 5,000): RM 5,000 × 0% = RM 0
- Bracket 2 (5,001 - 20,000): RM 15,000 × 1% = RM 150
- Bracket 3 (20,001 - 23,000): RM 3,000 × 3% = RM 90
✅ JUMLAH CUKAI: RM 0 + RM 150 + RM 90 = RM 240
Cukai bulanan: RM 240 ÷ 12 = RM 20/bulan
Kadar cukai efektif: (RM 240 ÷ RM 36,000) × 100% = 0.67% sahaja!
🎯 Contoh 2: Gaji RM 48,000 (RM 4,000/bulan)
Maklumat
- Pendapatan tahunan: RM 48,000
- Pelepasan individu: RM 9,000
- Pelepasan KWSP: RM 4,000
- Pelepasan insurans: RM 3,000
- Jumlah pelepasan: RM 16,000
Pendapatan Bercukai: RM 48,000 - RM 16,000 = RM 32,000
Kira Cukai:
- RM 5,000 × 0% = RM 0
- RM 15,000 × 1% = RM 150
- RM 12,000 × 3% = RM 360 (dari 20,001 hingga 32,000)
✅ JUMLAH CUKAI: RM 510
Cukai bulanan: RM 42.50/bulan
🎯 Contoh 3: Gaji RM 60,000 (RM 5,000/bulan)
Maklumat (Ada Tanggungan)
- Pendapatan tahunan: RM 60,000
- Pelepasan individu: RM 9,000
- Pelepasan KWSP: RM 4,000
- Pelepasan anak (2 orang): RM 4,000
- Pelepasan pasangan: RM 4,000
- Jumlah pelepasan: RM 21,000
Pendapatan Bercukai: RM 60,000 - RM 21,000 = RM 39,000
Kira Cukai:
- RM 5,000 × 0% = RM 0
- RM 15,000 × 1% = RM 150
- RM 15,000 × 3% = RM 450
- RM 4,000 × 6% = RM 240 (dari 35,001 hingga 39,000)
✅ JUMLAH CUKAI: RM 840
Cukai bulanan: RM 70/bulan
💡 Tanpa pelepasan keluarga: Cukai akan jadi RM 1,320 - jimat RM 480!
🎯 Contoh 4: Gaji RM 84,000 (RM 7,000/bulan)
Maklumat
- Pendapatan tahunan: RM 84,000
- Pelepasan individu: RM 9,000
- Pelepasan KWSP: RM 4,000
- Pelepasan insurans hayat: RM 3,000
- Pelepasan gaya hidup: RM 2,500
- Jumlah pelepasan: RM 18,500
Pendapatan Bercukai: RM 84,000 - RM 18,500 = RM 65,500
Kira Cukai:
- RM 5,000 × 0% = RM 0
- RM 15,000 × 1% = RM 150
- RM 15,000 × 3% = RM 450
- RM 15,000 × 6% = RM 900
- RM 15,500 × 11% = RM 1,705 (dari 50,001 hingga 65,500)
✅ JUMLAH CUKAI: RM 3,205
Cukai bulanan: RM 267/bulan
Kadar cukai efektif: 3.82% (masih rendah berbanding gaji!)
🎯 Contoh 5: Gaji RM 120,000 (RM 10,000/bulan)
Maklumat
- Pendapatan tahunan: RM 120,000
- Pelepasan individu: RM 9,000
- Pelepasan KWSP: RM 4,000
- Pelepasan pasangan: RM 4,000
- Pelepasan anak (3 orang): RM 6,000
- Pelepasan ibu bapa: RM 1,500
- Pelepasan insurans: RM 3,000
- Pelepasan perubatan: RM 3,000
- Jumlah pelepasan: RM 30,500
Pendapatan Bercukai: RM 120,000 - RM 30,500 = RM 89,500
Kira Cukai (Masuk Bracket 19%):
- RM 5,000 × 0% = RM 0
- RM 15,000 × 1% = RM 150
- RM 15,000 × 3% = RM 450
- RM 15,000 × 6% = RM 900
- RM 20,000 × 11% = RM 2,200
- RM 19,500 × 19% = RM 3,705 (dari 70,001 hingga 89,500)
✅ JUMLAH CUKAI: RM 7,405
Cukai bulanan: RM 617/bulan
Kadar cukai efektif: 6.17% - masih jauh dari 19%!
Tips Maksimumkan Pelepasan Cukai
Selepas faham cara kira, mari kita tengok cara untuk kurangkan cukai secara sah:
1. 💰 Maksimumkan Caruman KWSP Tambahan
Selain caruman mandatory, anda boleh buat caruman tambahan KWSP untuk dapat pelepasan cukai sehingga RM 4,000. Ini double win - jimat cukai + simpanan persaraan!
Contoh: Gaji RM 5,000, caruman wajib RM 550 (11%). Tambah RM 125/bulan = RM 1,500/tahun untuk maksimumkan relief RM 4,000.
2. 📚 Claim Pelepasan Gaya Hidup (RM 2,500)
Beli buku, langganan internet, gym membership, smartphone - semua boleh claim! Pastikan simpan resit.
Jimat cukai: Jika kadar cukai anda 11%, pelepasan RM 2,500 = jimat RM 275/tahun!
3. 🏥 Claim Perubatan Ibu Bapa (RM 8,000)
Bayar bil hospital/klinik untuk ibu bapa? Anda layak claim sehingga RM 8,000. Ini pelepasan paling besar!
Syarat: Ibu bapa berpendapatan rendah, ada resit perubatan rasmi, penyakit serius.
4. 🏠 Pelepasan Faedah Pinjaman Perumahan
Bayar loan rumah kediaman pertama? Faedah loan (interest) layak dapat pelepasan sehingga RM 3,000 untuk 3 tahun pertama!
Nota: Ini pelepasan BERASINGAN dari pelepasan individu RM 9,000.
Soalan Lazim (FAQ)
❓ Jika gaji saya RM 5,000/bulan tapi dapat bonus RM 10,000, macam mana kira cukai?
Jawapan: Kira jumlah pendapatan tahunan: (RM 5,000 × 12) + RM 10,000 = RM 70,000. Kemudian guna formula yang sama. Bonus dikira sebagai pendapatan biasa.
❓ Kalau saya ada side income freelance RM 1,000/bulan, kena declare?
Jawapan: YA! Semua pendapatan perlu declare, termasuk freelance, Grab, Shopee, commission, dll. Jumlahkan semua untuk kira cukai.
❓ Saya baru kerja Jun 2025, gaji 7 bulan je. Macam mana?
Jawapan: Kira pendapatan untuk 7 bulan sahaja. Contoh: Gaji RM 4,000 × 7 bulan = RM 28,000. Guna jumlah ini untuk pengiraan cukai.
❓ PCB majikan tolak RM 300/bulan. Adakah ini cukai final saya?
Jawapan: TIDAK! PCB adalah anggaran sahaja. Cukai sebenar dikira masa e-Filing. Kalau PCB lebih, LHDN akan refund. Kalau kurang, kena top-up.
❓ Boleh ke saya claim pelepasan untuk tahun lepas yang terlepas?
Jawapan: Boleh! Anda boleh buat rayuan untuk claim pelepasan yang terlupa dalam tempoh 6 tahun. Contoh: Tahun 2025 boleh claim balik untuk tahun taksiran 2019-2024.
Kesimpulan & Langkah Seterusnya
Memahami cara kira cukai pendapatan adalah kemahiran asas yang setiap rakyat Malaysia perlu ada. Dengan menggunakan formula progresif dan memaksimumkan pelepasan cukai, anda boleh:
- ✅ Jimat cukai sehingga RM 2,000 - RM 5,000 setiap tahun
- ✅ Merancang kewangan dengan lebih baik
- ✅ Pastikan PCB tidak potong berlebihan
- ✅ Elak kena penalti kerana under-declare income
🧮 Cuba Kalkulator Cukai Kami!
Tak perlu kira manual - guna kalkulator automatik kami untuk dapatkan hasil segera!
➜ Kira Cukai Saya Sekarang